Đây là một trong những chủ đề thay đổi nhanh nhất trong chính sách điện mặt trời tại Việt Nam — khung pháp lý đã điều chỉnh ba lần chỉ trong hai năm. Bài viết này tóm tắt quy định đang áp dụng tại thời điểm hiện tại, kèm lịch sử thay đổi để bạn hiểu bối cảnh.

Văn bản đang có hiệu lực

Chuỗi văn bản pháp lý:

Nghị định 135/2024/NĐ-CP (22/10/2024) → bị thay thế hoàn toàn bởi Nghị định 58/2025/NĐ-CP (ban hành và hiệu lực 03/3/2025) → được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP (26/6/2026).

Văn bản áp dụng thực tế hiện nay là NĐ 58/2025 đọc hợp nhất với các sửa đổi tại NĐ 243/2026.

Tỷ lệ điện dư được phép bán: từ 20% lên 50%

Đây là thay đổi quan trọng nhất của đợt sửa đổi 2026:

  • NĐ 58/2025 (bản gốc): giới hạn bán tối đa 20% công suất lắp đặt thực tế.
  • NĐ 243/2026 (sửa đổi): nâng lên tối đa 50% sản lượng điện phát tại đầu ra.
  • Trong giai đoạn từ khi NĐ 243/2026 có hiệu lực đến hết 31/12/2030, chủ đầu tư và đơn vị điện lực có thể thỏa thuận tỷ lệ cao hơn 50% nếu lưới điện khu vực đấu nối đảm bảo khả năng tiếp nhận an toàn.
  • Khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa có lưới điện quốc gia: không giới hạn tỷ lệ bán điện dư.

Giá mua điện dư — không còn cơ chế FIT cố định

Nhiều người vẫn nhầm lẫn với giai đoạn 2017-2020, khi có mức giá FIT cố định (9,35 UScent/kWh cho FIT1, 7,09-8,38 UScent/kWh cho FIT2). Cơ chế đó đã hết hiệu lực từ lâu.

Hiện nay, giá mua điện dư được tính theo giá thị trường điện bình quân năm trước liền kề, nhưng không vượt mức giá tối đa của khung giá phát điện loại hình điện mặt trời mặt đất do Bộ Công Thương ban hành. Mức giá này thấp hơn đáng kể so với giá bạn phải trả khi mua điện — đây là lý do quan trọng khiến việc tự dùng (self-consumption) luôn có lợi hơn bán dư, và cũng là lý do không nên lắp công suất vượt quá nhiều so với nhu cầu thực tế (xem cách tính công suất phù hợp).

Thủ tục đăng ký

Tùy vào việc có bán điện dư hay không, thủ tục khác nhau:

  • Không bán điện dư (chỉ tự dùng): thủ tục đơn giản, chỉ cần gửi thông báo (Mẫu 01) kèm hồ sơ kỹ thuật cơ bản, tối thiểu 10 ngày trước khi lắp đặt. Hệ hạ áp dưới 1kW của hộ gia đình được miễn cả bước thông báo.
  • Có bán điện dư: cần đăng ký (Mẫu 03) kèm ý kiến của đơn vị quản lý lưới điện khu vực; đơn vị điện lực sẽ kiểm tra thiết bị đo đếm/giám sát trước khi ký hợp đồng mua bán điện chính thức.

Vậy có nên đăng ký bán điện dư không?

Với hộ gia đình lắp đúng công suất theo nhu cầu tiêu thụ (không cố tình lắp dư để bán), lượng điện dư thực tế phát sinh (do sai lệch giữa giờ sản xuất và giờ tiêu thụ trong ngày) thường không lớn. Việc đăng ký bán điện dư phù hợp hơn với các hộ có mái rộng, muốn tận dụng tối đa diện tích, hoặc các cơ sở sản xuất/kinh doanh có công suất lắp đặt lớn hơn đáng kể so với tải tiêu thụ ban ngày.

Trong mọi trường hợp, nên ưu tiên tính toán để tối đa hóa tỷ lệ tự dùng trước, vì đó luôn là phần mang lại giá trị cao nhất trên mỗi kWh sản xuất ra.

Nguồn: EVN — Nghị định 58/2025/NĐ-CP, EVN — Nghị định 243/2026/NĐ-CP, Báo Chính phủ. Xem thêm chi tiết đầy đủ tại Quy định & Chính sách.

Lưu ý: chính sách này có lịch sử thay đổi nhanh — luôn kiểm tra lại văn bản hợp nhất mới nhất trước khi ra quyết định đầu tư.