DPPA là một trong những cơ chế quan trọng nhất giúp doanh nghiệp lớn tiếp cận năng lượng tái tạo trực tiếp, không qua trung gian độc quyền truyền thống. Bài viết này giải thích cơ chế này một cách dễ hiểu.

DPPA là gì?

DPPA (Direct Power Purchase Agreement — Hợp đồng mua bán điện trực tiếp) là cơ chế cho phép đơn vị phát điện năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, sinh khối…) bán điện trực tiếp cho khách hàng sử dụng điện lớn, thay vì phải bán qua EVN rồi khách hàng mua lại theo giá bán lẻ thông thường.

Tại Việt Nam, cơ chế này được quy định bởi Nghị định 57/2025/NĐ-CP (ban hành và hiệu lực 03/3/2025), sau đó được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP (26/6/2026).

Lưu ý về nguồn gốc pháp lý: DPPA từng được quy định bởi Nghị định 80/2024/NĐ-CP, nhưng văn bản này đã bị thay thế hoàn toàn bởi Nghị định 57/2025/NĐ-CP. Nhiều bài viết trên mạng vẫn trích dẫn NĐ 80/2024 — đây là thông tin đã lỗi thời.

Hai hình thức mua bán điện trực tiếp

  1. Qua đường dây riêng — kết nối trực tiếp giữa nhà máy điện và khách hàng, không qua lưới điện quốc gia.
  2. Qua lưới điện quốc gia — hai bên vẫn đấu nối vào lưới chung, nhưng ký hợp đồng mua bán điện theo hợp đồng kỳ hạn với giá tự thỏa thuận (không phải giá bán lẻ EVN).

Ai đủ điều kiện tham gia?

  • Bên bán (đơn vị phát điện tái tạo — gió, mặt trời, sinh khối): với hình thức qua lưới điện quốc gia, cần công suất từ 10MW trở lên và tham gia thị trường bán buôn điện cạnh tranh. Hình thức đường dây riêng không áp dụng ngưỡng công suất tối thiểu này.
  • Bên mua (khách hàng sử dụng điện lớn): cần đấu nối ở cấp điện áp từ 22kV trở lên.

Đáng chú ý, Nghị định 243/2026/NĐ-CP đã mở rộng nhóm đối tượng được tham gia DPPA, bổ sung thêm:

  • Trung tâm dữ liệu (data center) — lần đầu tiên được tham gia cơ chế này.
  • Trạm sạc/đổi pin xe điện — đón đầu xu hướng điện khí hóa giao thông.
  • Đơn vị bán lẻ điện trong khu/cụm công nghiệp — được phép mua trực tiếp từ nhà máy tái tạo rồi bán lại cho khách hàng lớn trong khu vực.

Bạn có thể tự kiểm tra điều kiện của mình bằng công cụ kiểm tra điều kiện DPPA.

Giá điện trong hợp đồng DPPA

Khác với giá bán lẻ EVN (cố định theo biểu giá nhà nước ban hành), giá điện trong hợp đồng DPPA do hai bên tự đàm phán và thỏa thuận — nhưng không được vượt mức giá tối đa của khung giá phát điện tương ứng do Bộ Công Thương ban hành.

Điều này có nghĩa là lợi ích tài chính thực tế phụ thuộc rất nhiều vào khả năng đàm phán và điều kiện thị trường tại thời điểm ký hợp đồng — không có một con số “tiết kiệm chắc chắn” áp dụng chung cho mọi trường hợp.

Vì sao DPPA quan trọng?

  • Giúp doanh nghiệp có cam kết sử dụng năng lượng tái tạo (nhiều tập đoàn đa quốc gia yêu cầu chuỗi cung ứng đạt tiêu chuẩn năng lượng xanh) tiếp cận nguồn điện sạch một cách minh bạch, có thể chứng minh được.
  • Tạo thêm kênh tiêu thụ ổn định, dài hạn cho các dự án điện tái tạo quy mô lớn — hỗ trợ mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo theo Quy hoạch điện VIII.
  • Giảm dần vai trò trung gian độc quyền trong mua bán điện, hướng tới thị trường bán lẻ điện cạnh tranh hơn.

Nguồn: EVN — Nghị định 57/2025/NĐ-CP, phân tích Nghị định 243/2026/NĐ-CP về DPPA. Xem thêm tại Quy định & Chính sách và dùng thử công cụ kiểm tra điều kiện DPPA.